Dấm bỗng là gì?

Jan 31 2018 14:30:34

Dấm bỗng có lẽ là một cái tên không hề xa lạ đối với những người miền Bắc. Loại gia vị này có mặt ở rất nhiều bữa ăn, món ăn của người dân và trong một số món, chắc chắn không thể thiếu dấm bỗng. Vậy dấm bỗng là gì, có công dụng như thế nào và đặc điểm của dấm bỗng ra sao? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây để biết về những điều thú vị xoay quanh loại gia vị có mùi vị rất đặc trưng này nhé!

Nếu là khách du lịch đến miền Bắc và thưởng thức ẩm thực với các món như bún ốc, bún sườn, canh chuối đậu phụ… bạn sẽ thấy có một hương vị rất khác lạ so với các vùng miền khác. Nhiều người cho rằng người miền Bắc hẳn là có một loại gia vị đặc biệt thì mới có thể tạo ra vị chua thanh dịu dàng và mùi thơm không thể lẫn như vậy. Kỳ thực, bí quyết chỉ có một, đó là dùng dấm bỗng.

Dấm bỗng – nguyên liệu quan trọng của nhiều món ăn (Ảnh: internet)

Dấm bỗng – nguyên liệu quan trọng của nhiều món ăn (Ảnh: internet)

Dấm bỗng là gì?

Dấm bỗng là một trong những loại gia vị truyền thống và có rất nhiều ở miền Bắc. Người ta làm dấm bỗng bằng cách nấu xôi, rồi cho men vào ủ cùng xôi cho lên men, cho thêm nước, sau đó là chưng cất thành rượu. Phần xác sau cơm sau khi nấu rượu hay được dân gian gọi tên là hèm. Phần hèm này sẽ được tận dụng nấu nhiều lần để lấy rượu lần hai, lần ba với nồng độ nhẹ hơn. Sau đó người ta lược lại một ít, cho vào vào trong chai, để tự nhiên khoảng hai ngày. Lúc này hèm sẽ chua và được gọi là giấm bỗng.

Có thể nói cách tạo ra dấm bỗng không hề khó và lại mang tính tận dụng cao. Tuy nhiên loại nguyên liệu này cũng phải được qua nhiều bước, nhiều công đoạn thì mới trở thành một loại gia vị đúng nghĩa. Chúng được dùng rất nhiều trong ẩm thực và tạo nên vị ngon đặc trưng cho nhiều món ăn.

Đặc điểm của dấm bỗng

Cũng như một số loại dấm khác, dấm bỗng sở hữu vị chua dịu nhẹ, không gắt mà lại thanh. Trong dấm luôn phảng phất hương rượu nhè nhẹ và cũng mang một và ít độ cồn còn vương vấn lại. Chính vì những ưu điểm này mà dấm bỗng rất thường được dùng trong việc loại bỏ mùi tanh của những loại thịt cá.

Trong quá trình làm dấm bỗng, chỉ cần khoảng 2 ngày là dấm có thể dùng được và có vị chua vừa phải. Người ta có thể bảo quản dấm trong chai thủy tinh và bỏ vào ngăn mát tủ lạnh để dấm không bị lên men quá nhiều, quá chua.

Dấm bỗng rất dễ bảo quản và có thể dùng trong một khoảng thời gian tương đối dài từ 3 đến 6 tháng. Ngoài ra, đây cũng là nguyên liệu tốt cho tiêu hóa, giúp kích thích vị giác và tăng cảm giác ngon miệng cho người dùng.

Công dụng của dấm bỗng

Công dụng lớn và nổi bật nhất của dấm bỗng chính là dùng trong nấu ăn, ẩm thực. Một số món từ gia cầm nhất thiết phải có loại gia vị này. Có thể kể đến một số món như vịt, ngan um dấm, bún ốc, các món canh chua, canh chuối ốc đậu phụ, bún riêu cua, bún sườn, canh thịt xay,bún giò heo nấu dọc mùng, lẩu hải sản, lẩu gà, lẩu bắp bò riêu cua,...

Món bún ốc không thể thiếu dấm bỗng (Ảnh: internet)

Món bún ốc không thể thiếu dấm bỗng (Ảnh: internet)

Bên cạnh đó, dấm bỗng cũng rất có tác dụng trong việc khử mùi thực phẩm, làm sạch và rửa các nguyên liệu, thực phẩm có độ tanh nhớt như lươn, cá, ếch, thịt, và các loại nội tạng động vật...) rất sạch sẽ lại an toàn, hoàn toàn tự nhiên.

Dấm bỗng giúp truyền đi vị chua thanh và thơm nhẹ vào món ăn, giúp cho món ăn trọn vị, nâng tầm hương vị lên. Một số món ăn nhất định không thể thiếu dấm bỗng, vì thiếu đi sẽ cảm thấy thiếu một chút chua chua, một chút dịu nhẹ, đằm lại của món ăn.

Ngoài công dụng làm sạch, nấu ăn thì dấm cũng chứa nhiều vitamin, các loại axít amin, axít hữu cơ. Chúng góp phần lợi ích cho sức khỏe, giúp tăng cường chức năng của thận, gan, đồng thời đi kèm đó là giúp thúc đẩy trao đổi chất.

Dấm bỗng miền Nam gọi là gì?

Dấm bỗng không quá phổ biến ở miền Nam. Người miền Nam thích dùng các loại dấm gạo, dấm táo hoặc cơm mẻ hơn. Tất nhiên mỗi loại đều có ưu điểm và công dụng riêng nhưng tùy theo nhu cầu sử dụng mà mỗi nơi, mỗi vùng miền lại có những lựa chọn khác nhau.

Người miền Nam thích dùng các loại dấm, mẻ khác vì tính tiện lợi. Trong khi ở miền Bắc, họ chú trọng đến hương vị quen thuộc và quá trình để tạo ra dấm bỗng.

Hiện nay, một số gia đình miền Nam cũng đã dùng và yêu thích giấm bỗng của miền Bắc vì sự thanh dịu và mùi hương ấn tượng.  Một số người gọi dấm bỗng đơn giản là dấm, một số khác gọi là dấm rượu để dễ hình dung và phân biệt với lý do loại dấm này được làm trong quá trình lên men và nấu rượu.

Dấm bỗng mua ở đâu?

Ngày nay với sự phát triển và giao thương mở rộng nên dấm bỗng cũng được bán ở rất nhiều nơi. Bạn có thể dễ dàng tìm dấm bỗng ở các siêu thị, cửa hàng bán đồ miền Bắc, đồ Hà Nội.

Ngoài ra, ở trên mạng xã hội cũng có rất nhiều người bán dấm bỗng online, bán các đặc sản miền Bắc đi kèm… Bạn có thể liên hệ để mua với mức giá phải chăng mà lại có thể được giao tận nhà.

Bạn cũng có thể tự làm dấm bỗng tại nhà để dùng dần với các công thức đơn giản, ngắn gọn lại đảm bảo an toàn, vệ sinh.

Dấm bỗng có phải là mẻ?

Cơm mẻ là một nguyên liệu được dùng rất nhiều ở miền Nam và khác với dấm bỗng. Người ta hay gọi tắt cơm mẻ là mẻ. Chúng được cấu thành bởi con mẻ, vi khuẩn lên men acid lactic và nấm men.. Con mẻ có kích thước rất nhỏ, có thể nhìn thấy bằng mắt thường, chúng là một loại tuyến trùng hữu ích và được nuôi bằng nấm men.

Cơm mẻ cũng có vị chua như dấm bỗng nhưng có màu trắng đục và khi dùng phải tán mịn, lọc qua rây để lấy được phần nước chua thơm. Cơm mẻ thường dùng trong nấu canh chua, các món lẩu, nướng, om…

Để nuôi con mẻ, người ta hay bỏ thêm cơm vào hũ đựng và đậy nắp hờ. Khi nào thấy cơm bị ăn nhuyễn, có màu trắng sữa và chua dịu là có thể sử dụng.

Cơm mẻ được người miền Nam ưa chuộng (Ảnh: internet)

Cơm mẻ được người miền Nam ưa chuộng (Ảnh: internet)

 

Cách làm dấm bỗng từ gạo lửng

Gạo lửng là một khái niệm rất lạ đối với nhiều người. Nếu dùng gạo lửng làm dấm thì sẽ có độ thơm hơn, lại có nhiều giá trị dinh dưỡng, chất lượng dấm cao hơn. Gạo lửng là gạo xay sơ chỉ để cho trật lớp vỏ trấu, phần gạo vẫn còn đảm bảo nguyên màu vàng của thóc.

Dưới đây là cách làm dấm bỗng từ gạo lửng:

Nguyên liệu

  • 1kg gạo trắng
  • Đường trắng: 400gram
  • Men bia: 400gram
  • 2 quả trứng gà
  • Lọ thủy tinh
  • 1 miếng vải sạch, màu trắng

Cách làm

Vo gạovà nấu cơm rồi ngâm cơm với 1,5 lít nước, để qua đêm trong tủ lạnh.

Lấy cơm đã để qua đêm ra, dùng vải bọc cơm và vắt lọc lấy nước, sử dụng bát đong để đếm số bát nước có được.

Cứ 4 bát nước thì bạn cho vào  2,5 bát đường, dùng đũa khuấy tan.

Cho hỗn hợp này vào nồi, nấu khoảng 30 phút, sau đó tắt bếp và để nguội.

Trộn với men bia theo tỉ lệ 1:1 rồi cho vào trong lọ thủy tinh để lên men trong 1 tuần.

Sau 4 tuần, cho dấm vào đun sôi cùng 2 lòng trắng trứng rồi khéo léo vớt lòng trắng ra, để dấm nguội sau đó cho vào lọ thủy tinh bảo quản.

Hi vọng rằng với cách làm và những kiến thức về dấm như trên có thể giúp ích cho bạn. Chúc các bạn dùng dấm bỗng thật hiệu quả để làm cho các món ăn của mình trở nên thơm ngon hơn nhé.

Món phá lấu nếu bạn muốn có mùi thơm đặc trưng thì bạn cũng nên cho một ít giấm bổng để cho món ăn đó được ngon hơn. Nếu bạn không biết món phá lấu là gì mời bạn xem thêm ở đây: Phá lấu là gì?

Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1194
» Error detail: Table 'bd_estore_online_users' is marked as crashed and should be repaired
» Query: SELECT * FROM bd_estore_online_users WHERE store_id = '25815' AND uid='0' AND usertype='0' AND ip='54.80.219.236' Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1062
» Error detail: Duplicate entry '11700399' for key 'PRIMARY'
» Query: INSERT INTO bd_estore_online_users (id,store_id,sid,uid,username,usertype,ip,last_updated,last_page) VALUES (NULL,'25815','9jakjbhclov4nnvt1vq94ju2k4','0','Guest','0','54.80.219.236','2018-09-23 16:02:21','/a389259/dam-bong-la-gi.html')